
كهی دهكا شهرح و بهیاناتی ڕمووزی دهردی دڵ / ڕووڕهشی ههروهك دهوات و دووزبانی وهك قهڵهم
"نالی"
دۆستۆیۆڤسكی له 21ی سێپتامبری 1880 نامهیهك بۆ شاعیر و ڕهخنهگری ئیسلاو، ئیوان ئاكساكۆف دهنووسێ و لهو نامهیهدا دهڵێ: "بڕوام پێ بكه زۆر سهرقاڵم و تهنانهت فریای سهر خوراندن ناكهوم. شهو و ڕۆژ خهریكم و دهمههوێ ڕۆمانی برایانی كارامازۆف تهواو كهم. سهرلهبهری چیرۆكهكه له زهینی خۆمدا دێنم و دهبهم و ههڵیدهسهنگێنم. ئهو بهرههمه به لامهوه زۆر گرینگ و بهنرخه، چونكه بهشێكی زۆر گهوره له ڕۆحی خۆمم لهوێدا گونجاندووه."
منیش دوای خوێندنهوهی ئهو ڕۆمانه مهزن و فهلسهفی و ڕهوانناسی و كۆمهڵناسییه و له سهریهك ژیانناسییه، بڕیارم دا وهریگێڕمهوه. دوای بیر كردنهوه و خۆ ههڵكوشین و زۆرهبانی لهگهڵ ههست و توانایی خۆم، قۆڵم لێ ههڵماڵی و دهستم كرد به وهرگێڕانی.
پێشتر وهرگێڕانهكهی "ڕامینی موستهقیم"م خوێندبۆوه و بهڕاستی شوێنی له سهر ڕۆح و ههستم دانابوو. ههر ئهو كاته له دڵی خۆمدا گوتم بریا وهرگێڕدرایهته سهر زمانی كوردی و خوێنهری كوردیش چێژی لهو ڕۆمانه گرینگ و هونهراوییه وهرگرتایه. بهڵام ئهو كات به بیریشمدا نهدههات خۆم وهریگێڕمهوه. چهند ساڵ دواتر وهرگێڕانهكهی "موشفیقی ههمهدانی"شم خوێندوهوه و ئهوهندهی دیكه خولیای ئهو ڕۆمانه بووم، بهڵام ههرچهندی بیرم لێ دهكردهوه، نهمدهزانی چۆن خۆ له قهرهی دهم و وهریگێڕمهوه. بیرم دهكردهوه: ئهوه گریمان وهرمگێڕایهوه، چۆنی چاپ كهم؟ چاپی ڕۆمانێكی دووبهرگی و گهورهی ئاوا كوا له توانایی مندایه و دهمزانی هیچ كهسێك و هیچ چاپخانهیهك له ڕۆژههڵاتی كوردستان خهرجی ماڵییهكهی وهئهستۆ ناگرێ. بۆیه له بڕیارهكهم پاشگهز دهبوومهوه و دڵسارد و هیوابڕاو، ناچار دهبوو ئهو تاسه و ئاواته له ناخی خۆمدا بنێژم.
بهڵامم خوا دهرووی ڕووناكی بۆ كردمهوه و ترووسكهی هیوا له باشووری كوردستانهوه بهرهو ڕۆحم داڕژا و هیوابارانی كردم. ئاگادار كرام كه "دهزگای توێژینهوه و بڵاو كردنهوهی موكوریانی" له ههولێری دێرین، گرینگییهكی تهواو بهو بهرههمانه دهدا و چاپی دهكا. بۆیه وهرگێڕانهكهی "عینایهتی شهكیباپوور"یشم خوێندهوه، بهڵام ئهو زۆر شوێنی ڕۆمانهكهی ههڵپهڕتاوتبوو. پاشان وهرگێڕانهكهی "ساڵح حوسێنی"م خوێندهوه و وهك سهرچاوهی وهرگێڕانهكه دامنا و پێموایه له ههر سێ وهرگێڕانهكهی دیكه بههێزتر و ئهمانهتدارتره. ههروهها خوێندنهوهی وتاره بهناوبانگهكهی "سۆمهرێست موام" له سهر برایانی كارامازۆف كه له كتێبی "سهبارهت به ڕۆمان و كورته چیرۆك"دایه زیاتری لهگهڵ دۆستۆیۆڤسكی و بهرههمهكانی ئاشنا كردم.
شیاوی باسه هیچ كام لهو چوار وهرگێڕانه بۆ سهر زمانی فارسی له زمانی سهرهكی، واته ڕووسییهوه نهكراون و ههموویان له ئینگلیزییهوه وهریانگێڕاوهتهوه. بهڵام بهو حاڵهشهوه شیرینی و جوانكاری و وردهكاریی دۆستۆیۆڤسكی ههروا بهرچاوه، بهڵام دووریش نییه زۆر له جوانی و وردهكارییهكانی له قهڵهم كهوتبێ.
من بۆ وهرگێڕانی ئهو شاكاره جیهانییه ئهگهرچی وهرگێڕانهكهی "ساڵح حوسێنی"م كرده بنهما، بهڵام له زۆر شوێندا كهڵكم له وهرگێڕانی "موشفیق ههمهدانی" و "ڕامینی موستهقیم"یش وهرگرتووه. هیوادارم توانیبێتم وهرگێڕێكی ئهمانهتدار بم و ئهگهر چهوتی و لاڕێ بوونێكیش له كارهكهمدا بوو، خاوهنڕایان به گهورهیی خۆیان بمبوورن و ههڵه و پهڵهم بۆ ڕاست بكهنهوه.
له كۆتاییدا زۆر سپاسی بنهماڵهی شاسهنهم (محهمهدئهمین، ڕهحیم و مریهم) دهكهم كه بۆ پیتچنینی ئهم كتێبه ههوڵێكی زۆریان داوه.
"وهرگێڕی كوردی"
بۆ وهررگرتني سهرجهمي ئهو كتێبه لێره كرته بكه